Kiedy próbuję przywołać w pamięci obraz tego, jak wyglądały nasze lekcje "wychowania do życia w rodzinie" - mam przed oczami przede wszystkim bardzo młodziutką osobę prowadzącą te zajęcia, która rumieniła się aż po same końcówki włosów za każdym razem, gdy musiała przejść do kwestii związanych z "kwiatkami i pszczółkami".
W domu rodzice też niekoniecznie mieli ochotę ze mną o tym rozmawiać. Kończyło się zazwyczaj na jakichś rzucanych na odczepnego półsłówkach i ogólnikach - oraz bardzo szybkiej zmianie tematu na inny, wygodniejszy i mniej newralgiczny. Jedynie młodsza siostra mojej mamy wdawała się w takie dyskusje bardzo chętnie i zupełnie bez skrępowania - i w zasadzie to jej zawdzięczam, że nie musiałam całej swojej wiedzy czerpać wyłącznie z młodzieżowej prasy czy od innych, bardziej "uświadomionych" koleżanek.
Jeżeli o mnie chodzi, nie istnieje dla mnie coś takiego jak "temat tabu" w rozmowach z dzieckiem. Z całą pewnością nie będę nawet próbowała wmawiać naszemu Bąblowi, że został przyniesiony przez bociana, wyciągnięty z kapusty czy że pojawił się na świecie w innych, równie absurdalnych okolicznościach.
W związku z tym już teraz znalazło się w naszej biblioteczce miejsce dla kilku propozycji traktujących o seksualności, tożsamości płciowej oraz różnicach pomiędzy dziewczynkami i chłopcami. Książeczka "Kim jest ślimak Sam?" zdecydowanie wyróżnia się na tle pozostałych i idzie o kilka kroków dalej - ponieważ na przykładzie przedstawicieli świata zwierząt pokazuje, że nie ma jednej "właściwej" orientacji seksualnej, jednego "słusznego" stylu życia czy też jednego "prawdziwego" modelu rodziny.
Póki co głównie podziwiamy w niej piękne ilustracje autorstwa Katarzyny
Boguckiej - ale z całą pewnością przyjdzie taki moment, kiedy będę chciała
opowiedzieć Bąblowi o tych wszystkich niuansach i przekazać mu
stanowisko autorów, które w bardzo dużej mierze pokrywa się z moimi personalnymi przekonaniami i poglądami...
A dlaczego akurat ślimak został głównym bohaterem tej opowieści? Ponieważ - jak wynika z posłowia - jest on gatunkiem hermafrodytycznym. W związku z tym ma pewne wątpliwości co do swojej tożsamości płciowej i problemy z określeniem, czy czuje się bardziej dziewczynką, czy chłopcem. Jego szkolni koledzy również nie ułatwiają mu rozstrzygnięcia dylematu - każdy z nich ma swoje własne zdanie na ten temat, poparte w dodatku bardzo zróżnicowanymi argumentami...
Dopiero pewien sprytny plan szkolnej pedagożki Kapibary umożliwia Samowi
poznanie kilku innych - równie "nietypowych" - gatunków zwierząt, nakłania
go do wyjścia z własnej skorupy i wyzbycia się poczucia wstydu oraz wyobcowania. Dzięki swojej podróży mały ślimak przekonuje się, że świat jest niesłychanie urozmaicony i niejednolity - i że nawet gdybyśmy bardzo chcieli dostrzegać w nim wyłącznie biel oraz czerń, to tak naprawdę zawsze dominujące będą najróżniejsze odcienie szarości...
Książeczka uczy przede wszystkim otwartości, tolerancji i szacunku dla cudzej odmienności. W bardzo bezpośredni sposób pokazuje, że pozostawanie w mniejszości nie powinno być równoznaczne z byciem kimś gorszym, napiętnowanym czy prześladowanym. Każdy z nas ma prawo żyć po swojemu i budować swoje szczęście na własnych zasadach - oczywiście pod warunkiem, że nikomu innemu nie wyrządza swoim postępowaniem żadnej krzywdy.
Myślę, że na podsumowanie tej recenzji nie znajdę słów lepszych niż te, które należą do samych autorów : "To
nie jest żadna propaganda, obraza moralności ani tym bardziej
przestępstwo. Im szybciej jako społeczeństwo przyzwyczaimy się, że cudza
seksualność i płciowość nie jest przedmiotem oceny (...) - tym szybciej
nam wszystkim będzie lepiej się żyło."
tekst: Maria M. Pawłowska, Jakub Szamałek
ilustracje: Katarzyna Bogucka
stron : 56
