Kiedy zostałam zaproszona do udziału w Kampanii Społecznej "Równoważę" - w pierwszej chwili pomyślałam sobie,że chyba nie jestem do końca odpowiednią osobą,by brać udział w takiej akcji. ("Znam przecież całe mnóstwo kobiet, które balansują swoimi pasjami,zdrowiem, macierzyństwem, życiem prywatnym i zawodowym ze zdecydowanie większym wdziękiem i gracją,niż robię to ja...")
Mimo wszystko, ostatecznie postanowiłam napisać Wam o jednej rzeczy,która bardzo pomogła mi w dbaniu o siebie,swój psychiczny komfort i osobistą przestrzeń. Ta rzecz to ASERTYWNOŚĆ - słowo od pewnego czasu bardzo modne i często przywoływane,a jednak w praktyce nie tak łatwo się nim kierować bez pewnych wyrzutów sumienia czy obwiniania samego siebie o niewystarczające zaangażowanie w cudze sprawy...
foto: pixabay.com/petig
Ale po kolei...Zacznijmy od tego,czym jest ASERTYWNOŚĆ.
ASERTYWNOŚĆ w psychologii oznacza "umiejętność wyrażania swoich myśli,uczuć i poglądów z zachowaniem własnych granic i przy poszanowaniu granic innych ludzi". Asertywność to także umiejętność odmawiania i mówienia <NIE> w sytuacjach,kiedy faktycznie nie zgadzamy się z czyjąś opinią lub nie chcemy zrobić czegoś,do czego jesteśmy w danym momencie namawiani czy zachęcani. Jednocześnie jest to też sztuka mówienia <TAK> w pewnych sytuacjach - a zatem zdolność dokonywania wyboru,który w danym momencie wydaje się nam najbardziej optymalny i dla nas odpowiedni.
Ogólnie można powiedzieć, że asertywność to postawa jak najbardziej pożądana - nie idąca ani w kierunku nadmiernej uległości, ani w stronę agresywnej obrony swojego stanowiska za wszelką cenę. Bazując na własnych doświadczeniach nazwałabym ją czymś w rodzaju zdrowego egoizmu i dążenia do wewnętrznej równowagi - lecz mimo wszystko bardzo często i przez wielu ludzi nadal postrzegana jest jako zachowanie mało życzliwe,aroganckie i niechętne do niesienia pomocy...
foto:pixabay.com/danigeza
Droga do ASERTYWNOŚCI bywa długa,kręta i wyboista.
Podam Wam tutaj kilka przykładów sytuacji,kiedy od asertywności dzieliły mnie jeszcze całe lata świetlne. Byłam niemal na każde zewnętrzne wezwanie. W szkole niejednokrotnie pisałam wypracowania za swoich kolegów czy koleżanki - nawet kiedy mocno kolidowało to z moimi własnymi planami i zabierało mi sporą część wolnego czasu,który mogłam przeznaczyć na dziesiątki przyjemniejszych rzeczy. Bywało,że brałam na siebie cały ciężar przygotowywania grupowych projektów - podczas gdy niektórzy członkowie mojego zespołu srogo imprezowali i cieszyli się,że zdołali znaleźć kogoś, kto odwalał za nich najgorszą, czarną robotę. W pracy też bardzo często wykonywałam dodatkowe zadania,które tak naprawdę nie należały do zakresu moich obowiązków - bo nie chciałam popaść w konflikt z szefostwem i nie umiałam stanowczo postawić swoich granic.
W efekcie momentami czułam się kompletnie wyczerpana fizycznie i psychicznie, totalnie pozbawiona sił. Wszystko,co początkowo uważałam za swoją pasję i powołanie, co dawało mi mnóstwo satysfakcji oraz potężny zastrzyk energii - z czasem zamieniało się po prostu w przykrą konieczność,realizowaną automatycznie i bez większego entuzjazmu. Pokłosie tych wcześniejszych sytuacji i negatywnych doświadczeń jest takie,że do tej pory wolę pracować sama i działać na własny rachunek,a wszelkie kontakty służbowe ograniczać tylko do niezbędnego minimum...
foto:pixabay.com/petig
Czy da się być asertywnym bez wyrzutów sumienia?
Myślę,że tak - choć w moim przypadku był to naprawdę długotrwały proces i w sumie wydaje mi się,że do tej pory nie został jeszcze finalnie zakończony. Z całą pewnością w porównaniu do stanu sprzed kilku czy kilkunastu lat mam w sobie zdecydowanie więcej asertywności i odwagi,by ją manifestować - lecz mimo wszystko muszę nad tym stale pracować,żeby nie wpaść znowu w dawne,szkodliwe schematy.
Oczywiście istnieją najróżniejsze techniki i treningi asertywności, lecz w moim odczuciu większość z nich sprowadza się po prostu do otwartego komunikowania swoich potrzeb, opinii i emocji. Mówiąc kolokwialnie,czasami naprawdę lepiej powiedzieć komuś "prosto z mostu" i bez przedłużania,że coś się nam nie podoba albo nie chcemy wziąć w czymś udziału - niż ubierać wszystko w piękne słówka i wydumane metafory, z których ostatecznie nic nie wynika. Na początku prawdopodobnie będzie nam trudno przestawić się na taki odmowny tryb i pełną bezpośredniość - jednak czasami jest to jedyne słuszne rozwiązanie, by zachować własną przestrzeń,nie pozwolić sobą manipulować ani się wykorzystywać.
***
ASERTYWNOŚĆ w pigułce
- Masz prawo samodzielnie ustalać swoje cele i system wartości.
- Masz prawo do swojego zdania i jego wyrażania.
- Masz prawo nie zgadzać się z opinią innych.
- Masz prawo zastanawiać się,wahać i zmieniać poglądy.
- Masz prawo nie tłumaczyć się ze swoich decyzji.
- Masz prawo odpowiadać "NIE" na czyjeś prośby.
- Masz prawo nie brać odpowiedzialności za problemy innych ludzi.
- Masz prawo popełniać błędy i potrzebować pomocy.
- Masz prawo protestować przeciwko niesprawiedliwemu traktowaniu.
- Masz prawo ograniczyć lub zerwać kontakt z kimś,kto próbuje Cię wykorzystywać.
ale dzięki odpowiedniej komunikacji wcale nie musicie trwać w konflikcie,
a Wasze dążenia nie muszą ze sobą kolidować.
***
Wpis powstał w ramach Kampanii Społecznej #RÓWNOWAŻĘ, której pomysłodawczynią i organizatorką jest Kamila - autorka bloga Uważniej.pl. Celem kampanii jest promowanie i szerzenie świadomości w zakresie higieny umysłu i profilaktyki zdrowia psychicznego. Kampania trwa przez cały październik, ogłoszony przez Kamilę miesiącem dbania o higienę psychiczną.
