Góry z dzieckiem. 15 rzeczy, z których skorzysta Twoje dziecko podczas górskiej wyprawy.

 Góry z dzieckiem? 

Tak - to świetny pomysł!

Niektórzy nasi znajomi twierdzą, że nie wyobrażają sobie wędrówek po górach z dzieckiem (być może dlatego, że nigdy ich nie próbowali). Ja z kolei nie wyobrażam sobie, bym mogła nie pokazać synkowi tego niesamowitego górskiego piękna, bogactwa natury i wielkiej różnorodności otaczającego nas świata. Skoro "w górach jest wszystko, co kocham" - to i moje dziecko zabieram tam chętnie i często, a górskie wyprawy z kilkulatkiem to dla nas jeden z ulubionych sposobów spędzania wolnego czasu.

 Co dają dziecku wędrówki po górach ? 

1. Najbardziej oczywista i odczuwalna korzyść to rześkie, górskie powietrze - zupełnie inne niż to w mieście i takie, którym naprawdę można oddychać pełną piersią. Do tego ożywcza woń żywicy z drzew i zapach leśnej ściółki - na nas te wszystkie naturalne górskie aromaty działają autentycznie lepiej, niż nawet najbardziej ekskluzywne olejki eteryczne ;)

2. Malownicze górskie widoki i piękne wspomnienia - które mają wielką szansę, by poruszyć dziecięce emocje, rozbudzić w dziecku poczucie estetyki i wrażliwość na piękno w czystej, nieskażonej postaci.

3. Poszanowanie dla przyrody - ponieważ w górach jest się naprawdę blisko niej, można z bardzo niewielkiej odległości obserwować ptaki i inne zwierzęta, rozpoznawać ich ślady, a świat roślin mieć praktycznie na wyciągnięcie ręki. 

4. Ogromną motywację - wiarę w siebie i pokonywanie własnych słabości,  umiejętność wyznaczania sobie celów i dążenia do nich "małymi kroczkami" (dosłownie i w przenośni). Niejednokrotnie przecież zdarza się, że na szlaku odrobinę opadamy z sił, musimy na chwilę przystanąć i odpocząć - ale to wcale nie przekreśla całej naszej wyprawy i nie odwodzi nas od dalszej wędrówki.

5. Satysfakcję ze zdobytego szczytu. Nigdy nie zapomnę naszej pierwszej rodzinnej wspinaczki na Ślężę. Bąbel miał wtedy trochę ponad 3 latka, ogromną część trasy pokonał na własnych nogach - a na szczycie jego radość i entuzjazm były tak zaraźliwe, że wszyscy obecni turyści zgotowali mu gromkie owacje i gratulacje dla jednego z najmłodszych górołazów ;)

6. Pierwsze podstawowe informacje dotyczące geografii i geologii. Do każdej górskiej wycieczki z dzieckiem przygotowujemy się zazwyczaj już kilka dni wcześniej. Opowiadamy synkowi o miejscu, do którego jedziemy - wspólnie wyszukujemy informacje i przeglądamy zdjęcia. Przed wyprawą na Ostrzycę Proboszczowicką nasz Bąbel wręcz nie mógł doczekać się chwili, kiedy zdobędzie szczyt największego wygasłego wulkanu w Polsce - i doskonale zdawał sobie sprawę, że te czarne kamienie na wierzchołku to bazanity, powstałe z zastygającej lawy. 

7. Znajomość lokalnych legend i innych ciekawostek. (Dla zainteresowanych : legenda o Ostrzycy głosi, że dawno temu diabeł zahaczył  o jej wystający wierzchołek workiem z grzesznikami i innowiercami - a ci wypadli i rozsypali się po okolicy ;) )

8. Rozwijanie spostrzegawczości i orientacji w terenie. Wprawdzie nie jest to jeszcze odpowiedni czas na zaawansowane posługiwanie się mapą czy kompasem - ale już z kilkulatkiem można spokojnie wyszukiwać jakieś charakterystyczne punkty orientacyjne, urządzić sobie coś w rodzaju górskiej gry terenowej albo geocachingu.

9. Lepszą odporność i większą sprawność fizyczną. O zaletach aktywności i hartowania dziecka na świeżym powietrzu chyba nikogo nie trzeba przekonywać - bo to jest tak zwana "oczywista oczywistość". Oprócz tego samo spacerowanie, omijanie leżących na ścieżkach przeszkód (głazów, kłód, gałęzi), wspinanie się po kamiennych stopniach i zeskakiwanie z niewielkich skalnych ustępów bardzo korzystnie wpływa na rozwój motoryki dużej, równowagi oraz koordynacji ruchów.

10. Naukę samodzielności - a jednocześnie świadomość, że rodzice zawsze pomogą i wesprą, kiedy trzeba będzie pokonać jakiś wyjątkowo śliski lub wysoki próg. Myślę, że takie przekonanie owocuje u dziecka po prostu jeszcze większym poczuciem bezpieczeństwa - nie tylko w górach, ale również w codziennym życiu.

11. Ciekawość świata i chęć odkrywania nowych rzeczy - za każdym zakrętem czeka przecież coś interesującego, z czym często nie mamy do czynienia na nizinach ;) Być może zaowocuje to większą otwartością, zamiłowaniem do podróży i pasją na całe dalsze, dorosłe życie ? 

12. Świadomość, że mama i tata też mają swoje zainteresowania - i że ich świat nie ogranicza się wyłącznie do rodzicielstwa. W końcu każdy w rodzinie jest tak samo ważny, każdy ma swoje potrzeby i życiowe "zajawki":)

13. Wyciszenie i uspokojenie - odpoczynek od zgiełku, mniej drażniących i docierających zewsząd bodźców. Jestem zdania, że taki "górski reset" może przydać się absolutnie każdemu dziecku - a szczególnie tym maluchom, które mają problemy z sensoryką i męczy je przebywanie w dużych ludzkich skupiskach. 

14. Umiejętność zachowania się w konkretnych okolicznościach. Podobnie jak uczymy dziecko bon-tonu w restauracji, w teatrze czy na placu zabaw - tak samo warto nauczyć go stosownego postępowania na górskim szlaku. (Chociażby tego, że zachowujemy ostrożność, nie śmiecimy, nie płoszymy zwierząt i pozdrawiamy osoby napotkane na naszej drodze gestem albo zwykłym "dzień dobry").  

15. Niesamowitą więź i integrację rodziny oraz wspólnie spędzony, jakościowy czas. Góry to takie miejsce, gdzie (chociażby ze względów bezpieczeństwa) trzeba poświęcić dziecku 100 % naszej uwagi i intensywnie się na nim skupić. Bez dzwoniącego telefonu, bez komputera działającego gdzieś w tle, bez konieczności ugotowania obiadu czy zrobienia następnego prania. Jesteśmy tam z dzieckiem i dla dziecka, nic nas nie rozprasza - a wszystkie inne sprawy odkładamy na później, koncentrując się wyłącznie na naszym rodzinnym TU i TERAZ :)  

Reasumując, górskie wycieczki z dzieckiem to dla nas niezwykle cenna alternatywa -

zamiast wielogodzinnego spędzania czasu przed komputerem czy telewizorem.

Zgadzacie się  z takim stanowiskiem ? Lubicie góry i wędrówki po nich ?

A może chcecie dodać coś jeszcze do stworzonej przeze mnie listy ? 

Piękna nasza Polska cała ! Kraina Wygasłych Wulkanów : Zamek Lenno, Organy Wielisławskie i Sudecka Zagroda Edukacyjna.

 Kraina Wygasłych Wulkanów - a co to takiego ?!

Kraina Wygasłych Wulkanów rozciąga się od dolnośląskiego Jawora aż po Wleń. Znana głównie jako Pogórze Kaczawskie - kryje w sobie mnóstwo ciekawych historii, niesamowitych bogactw mineralnych i zabytkowych budowli, z którymi wiążą się niezliczone legendy.

Wśród najważniejszych atrakcji tego regionu wymienia się Ostrzycę Proboszczowicką - zwaną również Śląską Fudżijamą. Jest to jeden z najbardziej rozpoznawalnych wygasłych wulkanów - o wysokości 501 m n.p.m.,  charakterystycznym stożkowym kształcie i strukturze złożonej głównie z czarnego bazanitu. Ostrzycę odwiedziliśmy wprawdzie jeszcze w czasach "przed Bąblem", zanim doczekaliśmy się powiększenia naszej rodziny - ale moim zdaniem szczyt nadaje się świetnie również na wędrówki po górach z dzieckiem, ponieważ jest niespecjalnie wysoki i stosunkowo łatwy do zdobycia :) (Zapowiedzieliśmy stanowczo, że wiosną wracamy tam w pełnym składzie - więc na pewno pojawi się relacja ;) )

widok z Zamku Lenno

Ostrzyca Proboszczowicka fot. Paweł Kuźniar, Wikipedia

 Dolny Śląsk - Kraina Zamków i Pałaców

Inne turystyczne opcje warte uwagi w Dolinie Wygasłych Wulkanów - to przede wszystkim zabytkowe zamki oraz ich pozostałości ! Zamek Bolków, Świny czy Grodziec - wszystkie mają swój specyficzny, niepowtarzalny klimat, który na pewno spodoba się wielbicielom tego typu budowli. Nam jednak najbardziej przypadł do gustu zamek Lenno w miejscowości Wleń - najstarszy zamek na Dolnym Śląsku, a wedle słów przewodnika również jeden z najstarszych w całej Polsce.

Zamek Lenno otoczony jest malowniczym Rezerwatem Przyrody Góra Zamkowa - natomiast z jego wieży rozciąga się piękny panoramiczny widok na Pogórze Kaczawskie, część Gór Izerskich, a nawet spory fragment Karkonoszy (w słoneczny dzień można dojrzeć stamtąd między innymi Śnieżkę oraz Śnieżne Kotły).

W pobliżu zamku znajduje się również dydaktyczna ścieżka Świętej Jadwigi i kościółek pod jej wezwaniem. Natomiast jeśli zarezerwujemy sobie na wycieczkę cały dzień - można odwiedzić też dwa pałace we Wleniu i Łupkach, Zaporę Pilchowicką oraz Wieżę Książęcą w Siedlęcinie.

Sam Wleń jest raczej spokojnym i sennym miasteczkiem, w którym odnosi się wrażenie, że czas się trochę zatrzymał. Szczególnie w niedzielny poranek nie działo się tam zbyt wiele - niemniej jednak o godzinie 12-stej mieliśmy okazję posłuchać wleńskiego hejnału, wygrywanego codziennie z ratuszowej wieży. Były to dźwięki zdecydowanie warte takiego kilkuminutowego postoju - więc Wam również polecam, jeśli będziecie w pobliżu (na żywo robi o wiele większe wrażenie, niż na stronie internetowej :) )

Organy Wielisławskie w Sędziszowej

Po zwiedzaniu zamku wybraliśmy się do Sędziszowej - żeby obejrzeć tamtejsze Organy Wielisławskie. To unikatowa forma skalna na zboczu wzgórza Wielisławka - która powstała w wyniku zastygania magmy i wydobywającej się na powierzchnię lawy. Ostatecznie przybrała postać widocznych  na zdjęciach wysokich słupów w charakterystycznym, czerwonawym kolorze.

Wedle niektórych przypuszczeń i "teorii spiskowych" Wielisławka kryje w swoim wnętrzu skarb III Rzeszy. Dawniej był tu kamieniołom - natomiast obecnie Organy Wielisławskie stanowią pomnik przyrody nieożywionej. Polecamy również spacer tamtejszymi leśnymi traktami - a zwłaszcza ścieżką edukacyjną wokół całego wzniesienia (piesza wędrówka powinna zająć Wam około godziny). Las o tej porze roku wygląda po prostu obłędnie - a szelest liści pod stopami na pewno spodoba się każdemu dziecku :)

Dodatkowo w pobliżu Wielisławki znajduje się zabytkowy młyn z restauracją. Można zaparkować samochód w jego podwórku - i pójść w kierunku Organ ścieżką wzdłuż rzeki Kaczawy. Ta sama rzeka przepływa również przez naszą miejscowość - i Bąbel po prostu nie mógł się nadziwić, że u nas jest tak szeroka i głęboka, natomiast bliżej swego źródła występuje zaledwie pod postacią niewielkiego, wąskiego strumyka ;)

U podnóża samych Organ Wielisławskich znajdziecie też drewnianą wiatę, kilka ławek i kamienny grill - więc dla chętnych będzie to świetne miejsce na piknik, drugie śniadanie albo ognisko z kiełbaskami. Koniecznie jednak trzeba pamiętać o tym, by mieć na oku dzieci - nie pozwolić im podchodzić zbyt blisko i wspinać się po skałach, które wedle znaków ostrzegawczych mogą grozić osunięciem.

Sudecka Zagroda Edukacyjna w Dobkowie

Kolejnym przystankiem na naszej trasie po Krainie Wygasłych Wulkanów była Sudecka Zagroda Edukacyjna w Dobkowie. Od wtorku do piątku można odwiedzać ją indywidualnie i całkowicie bezpłatnie - ale moim zdaniem lepiej pokusić się o weekendowe zwiedzanie w towarzystwie przewodnika, dzięki któremu na pewno wyniesiecie z wycieczki o wiele więcej ciekawostek i merytorycznej wiedzy :)

W ciągu prawie trzech godzin naszego pobytu mieliśmy okazję między innymi zrobić sobie test wulkanologa na interaktywnych dotykowych ekranach, wypłukać trochę złota,  wziąć udział w czymś w rodzaju gry terenowej, obejrzeć dwa filmy dotyczące procesów geologicznych na Ziemi oraz na Pogórzu Kaczawskim, a także zaobserwować, jak wygląda powódź na terenach zalewowych.

Wysłuchaliśmy też bardzo ciekawego wykładu o występujących na Pogórzu Kaczawskim skałach i minerałach oraz różnicach między nimi. Okazało się, że wystarczy dysponować kilkoma niewielkimi odłamkami - a nie będziemy już potrzebować żadnych kolorowych kosmetyków ;) Tutaj należą się przy okazji wielkie brawa dla pana przewodnika, który miał świetne podejście do najmłodszych zwiedzających - i dziewczynkom wykonał bardzo profesjonalny makijaż, natomiast chłopcom namalował na policzkach barwy wojenne ;)

Znakomitym obrazem tego, jak wiele stożków wulkanicznych znajduje się na tym terenie - była duża, podświetlana makieta. Oprócz niej w osobnej sali mieliśmy okazję podziwiać ruchome, rozsuwane modele wulkanów i gejzerów - a także samodzielnie sprowokować niektóre z nich do erupcji. Zajęcia były na tyle ciekawe i angażujące, że nawet nasz energiczny czterolatek się nimi nie znudził - więc jak najbardziej warto rozważyć je zarówno jako opcję na indywidualną wizytę z maluszkiem, jak i na wycieczkę szkolną dla starszaków.

Mimo wszystko największą frajdę mieliśmy chyba na specjalnej metalowej platformie imitującej wstrząsy, do jakich dochodzi podczas trzęsienia ziemi. Okazało się, że nawet podczas bardzo delikatnych przesunięć utrzymanie równowagi to nie lada wyzwanie - ale ostatecznie kolejne ćwiczenie na koordynację ruchową uznajemy za zaliczone ;)

Reasumując, polecamy Krainę Wygasłych Wulkanów
 jako kolejne atrakcyjne miejsce na naszym ulubionym Dolnym Śląsku :)

Byliście tu kiedyś ?
A może dopiero macie ochotę się wybrać po przeczytaniu naszej relacji ? ;)